Khi thiết kế trạm biến áp và các thiết bị phân phối trong trạm, ngoài việc thoả mãn các yêu cầu về kinhtế kỹ thuật, còn cần chú ý tới vấn đề thuận tiện và an toàn trong vận hành. Thiết kế và vận hành có quan hệ mật thiết với nhau, kết quả của thiết kế là do tích lũy kinh nghiệm vận hành mà có, ngược lại vận hành là bước thử nghiệm lại xem thiết kế có tốt hay không. Nếu người vận hành không hiểu ý đồ thiết kế và không chấp hành đầy đủ các quy trình quy phạm trong thiết kế thì không phát huy được hết các ưu điểm của phương án thiết kế và không tận dụng được hết khả năng của thiết bị. Vì vậy muốn vận hành tốt phải nắm vững tinh thần của bản thiết kế; phải căn cứ vào các quy trình quy phạm để đề ra các quy định cụ thể trong vận hành. Ví dụ các quy định về thao tác, kiểm tra thường xuyên và định kỳ, sửa chữa và bảo dưỡng v.v…

Để đảm bảo trạm vận hành an toàn cần phải tuân thủ một sô” vấn đề sau đây:

Tuân thủ chặt chẽ trình tự thao tác

Đối với trạm biến áp thường có các thao tác:

  • Đóng, cắt máy biến áp;
  • Đóng, cắt đường dây nguồn;
  • Đóng, cắt đường dây cấp điện cho phụ tải.

Để đảm bảo an toàn, tránh nhầm lẫn gây sự cố ngắn mạch, mỗi lần đóng cắt phải có phiếu thao tác ghi rõ trình tự đóng cắt từng phần tử thiết bị điện,

Kiểm tra

Có hai chế độ kiểm tra: kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ.

Thực hiện đầy đủ chế độ kiểm tra sẽ sớm phát hiện những chỗ hư hỏng và  kịp thời sửa chữa, ngăn chặn sự cố có thể xảy ra.

Vận hành kinh tế máy biến áp

Vận hành kinh tế máy biến áp là phương thức vận hành thế nào để đạt được tổn thất công suất trong máy biến áp là ít nhất. Do đó chi phí vận hành và tổn thất điện năng cũng là ít nhất. Nhưng vấn đề đặt ra chỉ có ý nghĩa khi trạm có từ hai máy biến áp trở lên vì trạm có một máy thì rõ ràng là máy đó phải làm việc liên tục, trừ khi phân xưởng đó hoặc xí nghiệp đó nghỉ việc hoàn toàn.

Giả thiết trạm có hai máy biến áp. Ta hãy xét nên cho hai máy vận hành theo quy luật thế nào để đạt hiệu quả kinh tế nhât. Chúng ta biết rằng tổn thất công suất tác dụng trong máy biến áp (kể cả thành phần do công suất phản kháng gây ra) được tính như sau:

ΔP’B=ΔP’0+ΔP’N(S/Sđm)2

Trong đó:

ΔP’= ΔP0 + kktΔQ0 

ΔP’= ΔPN + kktΔQN 

  • kkt – đương lượng kinh tế của công suất phản khảng

Ta thấy rằng tổn thất công suất trong máy biến áp gồm hai thành phần

  • Thành phần không có quan hệ với phụ tải a = ΔP’0
  • Thành phần tỷ lệ với phụ tải b = (ΔP’N/S2đm) S2

Vậy ΔP’B= a + bS2

Đường cong biểu diễn quan hệ ΔP’B = f(S) là một đường parabon

Nhìn hình dưới, ta dễ dàng thấy đường nét đứt là đường vận hành với tổn thất công suất ít nhất.

Như vậy:

  • Khi S≤S1 nên cho một mình máy biến áp 1 làn việc
  • Khi S1<S<S2 nên cho một mình máy biến áp 2 làm việc
  • Khi S≥S2 nên cho hai máy vận hành song song

vận hành trạm biến áp

Nếu trạm có n máy biến áp có tham số giống nhau thì biểu thức sau cho phép tính trị số phụ tải bắt đầu từ đó nên chuyển từ việc vận hành một máy sang vận hành n máy để có lợi về mặt kinh tế.

S=Sđm√[n(n-1)(ΔP’0/ΔP’N)]

Cần chú ý là trong thực tế phụ tải có thể luôn luôn biến đổi

đồ thị phụ tải hàng ngày

Nếu muốn vận hành máy biến áp kinh tế theo những chỉ dẫn đã trình bày ở trên thì trong thời gian:

  • Từ 0 đến t1: cho máy 1 vận hành;
  • Từt t1 đến t2: cho máy 2 vận hành;
  • Từ t2 đên t3: cho hai máy vận hành song song v.v…

Phương thức vận hành như vậy không cho phép, vì việc đóng cắt luôn máy biến áp sẽ ảnh hưởng tới tuổi thọ của các thiết bị điện và làm cho công nhân vận hành rất căng thẳng. Tronh thực tế người ta phải sắp xếp lịch làm việc của các máy, điều chỉnh lại để cỏ đồ thị phụ tải tương đối bằng phẳng. Chỉ sai khi đã điều chỉnh đồ thị phụ tải như vậy chúng ta mới căn cứ vào trị số phụ tải để cho các máy biến áp vận hành phù hợp với đi kiện kinh tế. Ví dụ ở hình trên sau khi điều chỉnh phụ tải phương thức vận hành có thể như sau:

  • Từ t5 đến t1 cho máy một vận hành;
  • Từ t1 đến tvà t4 đến t5 cho hai máy vận hành;
  • Từ t3 đến t4 cho hai máy vận hành song song.

Trích: Hệ thống cung cấp điện của xí nghiệp công nghiệp đô thị và nhà cao tầng

Vận hành trạm biến áp
5 (100%) 3 votes