Sơ đồ trần là một trong những điểm phối hợp mất nhiều công sức nhất đối với đội ngũ thiết kế. Sử dụng các family nguồn sáng thông minh sẽ giúp bạn thiết kế điện hiệu quả. Sử dụng hình học 3D để trình bày các thiết bị chiếu sáng có nghĩa là bạn có thể phát hiện sự can thiệp với các phần tử mô hình khác. Điều này không có nghĩa là family nguồn sáng cố định sẽ có được mô hình để hiển thị tất cả các vòng trang trí, phản chiếu, hay thấu kính. Hình học cơ bản thường dùng để đáp ứng các yêu cầu về tọa độ mô hình.

Để báo cáo mức độ chiếu sáng chính xác, các không gian trong mô hình phải được tỷ lệ với mô hình. Nếu chiều cao của không gian thấp hơn trần nhà, những nguồn sáng cố định sẽ không ở trong không gian và do đó sẽ không cung cấp ánh sáng vào không gian đó. Trần có thể được định nghĩa như là một phần tử biên của phòng, có nghĩa là nó xác định ranh giới trên của không gian. Nếu bạn mô hình không gian để giới hạn trên cao hơn so với chiều cao trần, bạn có thể chắc chắn rằng bạn đang nhận được thông tin thể tích chính xác về không gian. Khi đặt các không gian vào mô hình, thiết lập các giới hạn trên đến mức ở trên mức hiện tại bạn đang làm việc để đảm bảo thể tích. Nếu bạn có một không gian nới rộng lên nhiều mức, chắc chắn rằng bạn thiết lập giới hạn trên phù hợp.

Thể tính không gian là thông số quan trọng ảnh hưởng đến việc tính đúng lượng chiếu sáng ước tính trung bình trong một cặn phòng.

Khả năng tính toán thể tích của một không gian có thể được bật hoặc tắt để trợ giúp cho việc thực hiện file. Nếu định sử dụng Revit MEP để phân tích thiết kế chiếu sáng, bạn cần đảm bảo rằng thiếp lập này được bật. Làm điều này bằng cách nhấp vào bảng Room & Area thả xuống trên tab Architect

Room Area Revit MEP

Chọn công cụ Area And Volume Computations để truy cập các thiết lập cho tính toán thể tích không gian. Chọn các thiết lập Revit MEP khi sử dụng cho chiếu sáng phân tích.

Area And Volume Computations

Sơ đồ trần phản chiếu

Bước đầu tiên trong việc tạo ra một sơ đồ phối hợp chiếu sáng tốt là đảm bảo rằng sơ đồ trần phản chiếu (Reflected Ceiling Plan) được thiết lập để hiển thị các mô hình theo cách theo phép xem tất cả các mục cần thiết để phối hợp khi thiết kế. Thiếp lập phạm vi nhìn thấy cho sơ đồ để tất cả trần hiển thị rõ ràng, và kích hoạt tất cả worksets từ các nhánh khác có thể chứa các mục trong trần nhà. Bạn có thể thiết lập danh mục các nhánh khác ở chế độ bán sắc để xem bố trí rõ ràng hơn.

Hướng nhìn

Khi tạo một hướng nhìn sơ đồ trần mới của một mô hình kiến trúc liên kết, bạn phải tự thiết lập giá trị tham số Underlay Orientation: Reflected Ceiling Plan để quan sát mô hình theo hướng thích hợp

Nếu có ý định để hiển thị lưới trần trên các tài liệu xây dựng chiếu sáng, bạn sẽ phải điều chỉnh tầm nhìn để bảo đảm rằng việc xây dựng mô hình hiển thị chính xác.

Cần nhớ rằng, với một sơ đồ trần phản chiếu, bạn đang tìm kiếm trên mô hình, vì vậy một số phần tử như hệ thống ống nước cố định hoặc cửa sổ không thể hiển thị như mong muốn cho đến khi điều chỉnh tầm nhìn và hiển thị đồ họa.

Một phương pháp để hiển thị lưới trần trên các tài liệu xây dựng của một dự án Revit là tạo ra một sơ đồ trần nhà mà chỉ hiển thị các đối tượng trần. Sơ đồ này có thể được đặt trên một trang tính trong cùng một vị trí như sơ đồ chiếu sáng sàn. Revit sẽ tự động gán sơ đồ vào cũng vị trí như sơ đồ trần, vì vậy bạn có thể chắc chắn về sự liên kết này. Điều này cho phép bạn hiển thị mô hình một cách chính xác như là một sơ đồ phẳng và vẫn có thể thấy lưới trần hoặc các bề mặt.

Thường có cuộc tranh luận giữa các kiến trúc sư và nhà thiết kế điện là mô hình nên có các trần nhà. Trần nhà không phải luôn luôn cần thiết có trong dự án ngay từ lúc ban đầu, vì vậy kiến trúc sư không thể có được giới hạn xung quanh của mô hình khi các nhà thiết kế điện cần. Điều này nhắc nhở các nhà thiết kế điện khi bắt đầu thiết kế ánh sáng cần phối hợp với kiến trúc sư ngay từ khi bắt đầu thiết kế trần trong mô hình kiến trúc.

Có bản sao thông tin trong nhiều mô hình có thể là một phương pháp dẫn đến lỗi. Các nhà thiết kế điện sẽ phải giữ cho trần nhà trong mô hình điện phối hợp với các trần kiến trúc và phải đảm bảo rằng tất cả các sơ đồ mô hình đã hiển thị trần thích hợp.

Bạn có thể sử dụng tùy chọn của việc  tạo mặt phẳng tham chiếu trong mô hình để lưu trữ nguồn sáng cố định tạm thời. Khi trần nhà được đặt trong các mô hình kiến trúc, khi đó bạn có thể chỉ định lại chủ đề để gán các nguồn sáng lên đó. Đây là một lựa chọn tốt hơn so với sử dụng family không chủ thể tạm thời bởi vì bạn không thể thay đổi một family từ không chủ thể sang có chủ thể và bạn sẽ phải thay thế mỗi nguồn sáng cố định khi trần nhà được tạo.

Thiết lập ánh sáng cố định trong mô hình kiến trúc là một vấn đề luôn được quan tâm. Nhiều kiến trúc sư muốn thiết kế bố trí ánh sáng trần nhà gây một cảm giác khi nhìn ánh sáng trong phòng. Nếu kiến trúc sư sử dụng family 3D tượng trưng cho thiết bị chiếu sáng, điều này có thể gây ra các vấn đề cho nhà thiết kế điện khi sử dụng mô hình liên kết với chủ thể. Ánh sáng cố định trong mô hình kiến trúc có thể được đặt tại một lỗ cắt trên trần nhà. Khi các nhà thiết kế điện cố gắng đặt một ánh sáng cố định ở cùng vị trí với vật cố định trong các file liên kết, điều này không thể được vì thực sự không có một trần ở đó. Ngoài ra ánh sáng cố định trong file MEP có thể được gán chủ thể vật cố định trong file của mình, các vật cố định trong file MEP sẽ không có chủ thể và sẽ không đáp ứng với những thay đổi.

Bắt đầu vào dự án, các kiến trúc sư và nhà thiết kế điện nên thống nhất mô hình trần và mô hình nào sẽ sử dụng. Họ cũng cần phối hợp các loại family sẽ được sử dụng nếu kiến trúc sư có ý định đặt ánh sáng cố định trong mô hình kiến trúc. Nếu cần phải mô hình hóa trong một file ban đầu, chúng có thể được sao chếp và dán vào một file khác nếu cần thiết. Một tùy chọn khác là sử dụng công cụ Copy/Monitor để sao chép các nguồn sáng cố định từ mô hình kiến trúc. Mục tiêu cuối cùng là phải có một thiết kế trần để tất cả các ngành có thể sử dụng bố trí và phối hợp.

Lighting Worksets

Khi làm việc trong một file mô hình với các ngành MEP khác nhau, tốt nhất là tạo ra một Lighting wordset để phân việt các phần tử mô hình thuộc về hệ thống thiết kế. Thậm chí cần tạo ra nhiều workset cho các hệ thống chiếu sáng. Làm như vậy sẽ cho phép bạn thiết kế chiếu sáng riêng biệt vào các hệ thống riêng biệt chẳng hạn như nội thất và ngoại thất hoặc theo các mức sàn.

Điều này sẽ không chỉ giúp bạn trong việc kiểm soát khả năng hiển thị của các nhóm phần tử mô hình, mà còn cho phép nhiều người làm việc về chiếu sáng cùng một lúc mà không can thiệp đến các thiết kế của từng người.

Chiều cao trần

Mặc dù trần nhà được yếu tố biên xác định chiều cao thực tế của không gian, bạn không thể bao gồm cả chiều cao trần trong bảng liệt kê không gian, trừ khi bạn tạo một tham số cho chiều cao của trần nhà và tự nhập dữ liệu. Một tùy chọn để trích dữ liệu từ mô hình là tạo ra một giá trị tính toán chia thể tích của một không gian theo diện tích của nó. Điều này sẽ đem đến cho bạn một kích thước chính xác theo chiều cao của trần nhà nếu được thiết lập Room Bounding. Trong các không gian với nhiều trần nhà ở độ cao khác nhau, giá trị tính toán sẽ là kết quả chiều cao trung bình.

Đặt nguồn sáng cố định lên trần

Các family nguồn sáng cố định kiểu gán lên bề mặt chủ thể (Face-hosted) thường được sử dụng vì chúng có thể gắn vào trần nhà trong mô hình hoặc trần nhà trong một file liên kết trong mô hình. Bạn có thể sử dụng các nguồn sáng cố định kiểu Face-hosted tượng trưng cho nơi hốc tường, bề mặt, và đèn chùm.

Cắt lỗ ở trần

Các family nguồn sáng cố định có thể dùng để bố trí vào những nơi tạo cắt trần. Nếu bạn đã gắn chúng vào một trần thuộc file liên kết, nguồn sáng sẽ không cắt trần. Điều này không ảnh hưởng đến tính toán chiếu sáng và chỉ ảnh hưởng đến sử hiển thị của mô hình.

Nếu kiến trúc sư sử dụng mô hình chiếu sáng cho một sơ đồ trần phản chiếu, các đường lưới trần sẽ được nhìn thấy nhờ ánh sáng cố định ngang qua chúng.

Chủ thể mặc định cho một family kiểu face-hosted là một bề mặt thẳng đứng. Để đặt nguồn sáng cố định lên trần nhà, cần chọn tùy chọn Place On Face. Các family nguồn sáng cố định nơi hốc tường nên có một điểm chèn ở một góc của nguồn sáng. Điều này sẽ cho phép bạn sắp xếp các nguồn sáng vào vị trí lưới trần. Nếu family đang sử dụng không có những điểm chèn ở góc, đặt nguồn sáng lên trên nhà, và sử dụng công cụ Move hoặc Align đặt nó lên đường kẻ lưới.

Sử dụng công cụ Align rất phù hợp cho việc sắp xếp các nguồn sáng vào đường lưới trần, nhưng điều quan trong là không khóa các liên kết. Các family kiểu Face-hosted sẽ không di chuyển với các đường lưới khi được đặt vào trần nhà. Khóa liên kết sẽ gây ra lỗi hạn chế khi liên kết được cập nhật sau khi lưới đã di chuyển. Dù bằng cách nào, những nguồn sáng cố định vẫn ở lại gắn liền với trần nhà nếu thay đổi độ cao của chúng.

Một khi đã bố trí các nguồn sáng cố định lên trần nhà, bạn có thể sao chép chúng đến nơi cần. Điều quan trọng là chỉ sao chép các nguồn sáng trên trần nhà mà chúng được gắn vào. Nếu bạn cố gắng để sao chép một nguồn sáng kiểu face-hosted từ một trần nhà này đến một trần nhà có độ cao khác, bạn sẽ nhận được một cảnh báo rằng sự thể hiện mới của nguồn sáng nằm bên ngoài chủ thể. Điều này sẽ làm cho nguồn sáng ở trong mô hình mới không cần một chủ thể, dẫn đến mô hình không chính xác. Bởi không được gắn lên chủ thể là trần nhà, các nguồn sáng cố định sẽ không phản ứng với bất kỳ thay đổi nào về độ cao trần.

Lệnh Create Similar là một cách dễ dàng để có được một bản sao chính xác của một family nguồn sáng cố định từ một trần đến trần khác. Sử dụng lệnh này thay cho lệnh Copy để nhân đôi một family cố định ở một vị trí khác. Khi sử dụng phương pháp này, bạn phải thiết lập tùy chọn Place On Face trước khi chọn vị trí mới cho nguồn sáng cố định mới. Sử dụng công cụ Pick New trên bảng Workplane của tab ngữ cảnh Modify/Lighting Modify/Lighting Fixture để chuyển một nguồn sáng cố định từ một trần đến trần khác.

Các family nguồn sáng cố định kiểu face-hosted có thể được sử dụng ở những nơi có trần nhà không tồn tại.

Một tùy chọn khác cho việc sắp đặt là sử dụng tùy chọn Place On Work Plane. Tùy chọn này sẽ liên kết nguồn sáng cố định đến một mặt phẳng được xác định trong mô hình. Do đặc tính gắn kết của family kiểu face-hosted, điều quan trọng là vẽ mặt phẳng tham chiếu đúng hướng. Vẽ một mặt phẳng tham chiếu từ phải sang trái sẽ định hướng chính xác cho các nguồn sáng cố định ở trên đầu. Vẽ từ trái sang phải sẽ làm cho nguồn sáng cố định ánh sáng sẽ úp ngược trong mô hình.

Nguồn sáng cố định được gán vào chủ thể là trần dốc. Mặc dù đây là một cải tiến cho phiên bản trước, vẫn có một số hậu quả. Khi nguồn sáng đang nghiêng, đường ký hiệu tượng trưng của nó không còn nhìn thấy được trong sơ đồ phẳng. 

Các nguồn sáng cố định được gắn vào trần nhà dốc hiển thị đồ họa nguồn sáng thực tế ở một góc, trong khi nguồn sáng trên mặt phẳng chiếu phẳng cho thấy các đường biểu tượng dùng để tượng trưng cho nguồn sáng. Bởi vì các đường biểu tượng chỉ được hiển thị ở trong sơ đồ song song với mặt phẳng mà chúng được tạo, không có cách nào để hiển thị những đường này khi nguồn sáng đang nghiêng. Bạn sẽ cần phải hoặc là thêm ghi chú xác định các nguồn sáng dốc vào tài liệu hoặc thêm biểu tượng nguồn sáng nghiêng vào ghi chú.

Một tùy chọn khác là sử dụng các đường mô hình trong family nguồn sáng cố định thay vì các đường tượng trung. Các đường mô hình sẽ hiển thị trong sơ đồ phẳng nếu các nguồn sáng ở trong một trần dốc. Trong phương pháp này, cần cân nhắc xác định cấc danh mục phụ trong family đèn chiếu sáng: Luminaire Body và Sloping Symbol để kiểm soát tốt hơn trong giao điện family. Sau cùng, không để những đường mô hình “tượng trưng” xuất hiện trong bất kỳ tiết diện nào.

Tùy chọn chủ thể cho chiếu sáng cố định và thiết bị

Xác định chủ thể cho các nguồn sáng và thiết bị là điều rất quan trọng để phối hợp với các yếu tố mô hình khác và cũng làm giảm thời gian thay đổi, bố cục cho phù hợp với thay đổi thiết kế. Có một vài sự tùy chọn khác biệt về chủ thể, và nên chọn một tùy chọn làm việc tốt nhất cho kiểu chiếu sáng cố định bạn đang sử dụng và cài đặt các file của dự án. Các family Face-hosted thường được sử dụng bởi vì chúng làm việc trong nhiều tính huống, nhưng đôi khi bạn cần sử dụng một phương pháp thay thế chủ thể.

Thay đổi trần

Thay đổi trần sẽ yêu cầu một số quản lý về các nguồn sáng trong mô hình. Các nguồn sáng kiểu Face-hosted sẽ duy trì liên kết chúng với trần nhà khi có sự thay đổi về độ cao, nhưng bạn cũng nên quan tâm đến mọi chuyển động chung quanh, đặc biệt là với trần lưới.

Chuyển động chung quanh có thể có ảnh hưởng khác nhau lên nguồn ánh sáng tùy thuộc vào lưới đã được đặt vào mô hình. Lưới được đặt bằng cách tự động định vị các ranh giới của một căn phòng sẽ không ảnh hưởng đến nguồn sáng khi chúng di chuyển theo chiều ngang. Điều này cũng giống như sự chuyển động không làm cho nguồn sáng (sẽ không di chuyển theo chiều ngang với trần nhà) nằm bên ngoài đường bao của trần nhà. Nếu kiến trúc sư xóa một trần nhà và sau đó thay thế nó trước khi cập nhật file, nguồn  sáng sẽ không bị mất liên kết với chủ thể, là file liên kết, nuhwng nó sẽ vẫn ở độ cao của các mới trần. Bạn sẽ phải sử dụng công cụ Pick New kết hợp những nguồn sáng với mức trần mới.

Trần nhà được đặt vào mô hình bằng cách vẽ phác hình dạng của trần nhà sẽ có ảnh hưởng khác nhau đến nguồn sáng khi di chuyển theo chiều ngang. Nếu toàn bộ trần nhà được di chuyển, nguồn sáng sẽ vẫn ở vị trí liên quan đến trần nhà. Nếu đường biên của trần nhà được điều chỉnh bằng cách kéo nó đến vị trí mới trong lúc ở chế độ vẽ phác, nguồn sáng sẽ ở lại nơi cũ, tuy nhiên, bất kỳ nỗ lực nào cố đặt nguồn sáng mới vào trần nhà sẽ làm cho chúng xuất hiện bên ngoài chủ thể, và bạn sẽ nhận được một cảnh báo cho biết rằng nguồn sáng không có chủ thể. Bạn có thể sử dụng công cụ Pick New đặt nguồn sáng vào trần nhà.

Bởi vì trần nhà có xu hướng di chuyển một chút trong giai đoạn đầu của thiết kế, bạn cần xét chủ thể của nguồn sáng đến một mặt phẳng tham chiếu cho đến khi những thay đổi chủ yếu được thiết lập. Lúc đó, bạn có thể di chuyển nguồn sáng vào trần nhà bằng cách sử dụng công cụ Pick New.

Nguồn sáng cao hơn các không gian không có trần.

Không phải tất cả diện tích xây dựng mà bạn cũng cấp ánh sáng cho đều có trần  nhà. Một không gian không có trần không có nghĩa là bạn không thể sử dụng một family nguồn sáng kiểu face-hosted. Đèn chùm có thể chọn chủ thể là sàn nhà hoặc kết cấu ở trên.

Một tùy chọn khác để sử dụng nguồn sáng trong một không gian không có trần là sử dụng một mặt phaawngrtham chiếu xác định độ cao của nguồn sáng. Đây là một phương pháp hiệu quả cho chiếu sáng không gian rộng lớn, nơi có một hoặc hai mặt phẳng tham chiếu có thể xử lý tất cả các nguồn sáng. Điều đó không phải là khuyên bạn nên sử dụng phương pháp này cho nhiều không gian bởi vì có nhiều mặt phẳng tham chiếu chủ thể cho các đề mục trong mô hình sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất của file.

Bạn cũng có thể sử dụng các family nguồn sáng mà không yêu cầu một chủ thể. Bạn sẽ phải tự thiết lập và quản lý độ cao của chúng. Những loại nguồn sáng này cần phải có một tham số cho phép chỉ định chiều cao tăng hoặc sử dụng tham sốOffset

Gắn đèn lên tường

Những đèn chiếu sáng có thể có giá gán vào tường cũng như trần nhà. Trong thực tế, có thể đặt một family chiếu sáng lên trên bề mặt thẳng đứng bất kỳ mà bạn cần. Một điều cần lưu ý là bất kỳ yếu tố mô hình này được phân loại như là một nguồn chiếu sáng sẽ không có khả năng duy nhất hướng chú của mình. Điều này có nghĩa là không thể sử dụng một biểu tượng chú thích lồng nhau trong family tượng trưng cho nguồn sáng vào một sơ đồ phẳng khi nguồn sáng được gắn với bề mặt thẳng đứng.

Một tùy chọn dùng để khắc phục thiếu sót này là phân loại các family đèn chiếu sáng gắn trên tường như các thiết bị chiếu sáng thay vì nguồn chiếu sáng. Điều này sẽ cho bạn khả năng sử dụng một biểu tượng, kiểm soát khả năng hiển thị và liệt kê chúng cùng với tất cả nguồn sáng khác.

Tùy chọn tốt nhất, nếu bạn hoàn toàn sử dụng family kiểu face-hosted và tượng trưng cho đèn treo tường có gắn ký hiệu, là tạo ra đường làm việc trong family cho nguồn sáng cố định và thiết lập khả năng hiển thị của đường làm việc để nó chỉ hiển thị ở phía trước và phía sau sơ đồ. Điều này cần thiết vì với các family kiểu face-hosted được đặt trên một mặt thẳng đứng, trong sơ đồ phẳng hướng nhìn nguồn sáng này là từ phía sau. Các đường làm việc phải được thực hiện cùng với đường mô hình, bởi vậy, chúng sẽ không phản ứng lại với những thay đổi về phạm vị sơ đồ.

Việc sử dụng của các family không có chủ đề cho đèn tường là hoàn toàn chấp nhận được. Điều này sẽ yêu cầu bạn phải tự duy trì các liên kết của những nguồn sáng với những bức tường bởi vì không thể khóa family vào tường đã liên kết. Với một family không chủ thể, có thể sử dụng ký hiệu chú thích để tượng trưng cho nguồn sáng trong sơ đồ phẳng. Cách này tốt nhất cho ánh sáng phát ra bởi vì nguồn sáng thực tế thường không được hiển thị, thay vào đó, một biểu tượng được hiển thị.

Có thể bạn quan tâm !

Khóa Học Revit MEP online

Thiết Lập Chiếu Sáng Hiệu Quả Trong Revit MEP
3.7 (73.33%) 3 votes