Chiếu sáng trực tiếp và định hướng

Chiếu sáng trực tiếp và định hướng

Chiếu sáng chung trực tiếp và định hướng (direct and aimed general lighting) cho độ rọi ngang đều trên mặt phẳng làm việc. Kiến trúc căn phòng được nhìn thấy rõ ràng, người ta dễ dàng định hướng và làm việc trong đó. Chiếu sáng trực tiếp cho tính tạo hình tốt và sự rực rỡ. Khi độ cao của phòng tăng, thì chùm sáng mỗi đèn tỏa rộng và độ đồng đều trên mặt phẳng làm việc (mplv) cũng gia tăng. Ánh sáng trực tiếp cho phép nhận rõ hình dạng và cấu tạo bề mặt. Tiện nghi thị giác tăng khi góc bảo vệ tăng. Một đacë điểm của chiếu sáng trực tiếp là hiệu suất cao sử dụng năng lươnïg điện. Tuy nhiên tại mplv, cần phải xem xét chói lóa phản xạ.

Một số chuyên gia cho rằng chiếu sáng trực tiếp cho vùng trần và phần tường trên tối, mang tính trình diễn nhưng tạo ra khó chịu do tương phản cao. Chiếu sáng trực tiếp thường được áp dụng cho các sảnh tòa nhà, văn phòng điều hành, nhà hàng, và những không gian khác, khi người thiết kế muốn tạo một cảm giác chú ý. Theo quan điểm này, các chuyên gia cho rằng chiếu sáng trực tiếp tạo ra mệt mỏi, không nên dùng chiếu sáng những không gian làm việc.

Sân bay quốc tế Dubai

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng chung trực tiếp, định hướng: SÂN BAY QUỐC TẾ DUBAI

Chiếu sáng trực tiếp, khuếch tán (direct, diffuse lighting)

Chiếu sáng chung trực tiếp, khuếch tán (direct, diffuse general lighting) cho độ rọi ngang đều trên mplv, ngoài ra còn cho ánh sáng dịu với ít bóng đổ và ít phản xạ. Chiếu sáng trực tiếp, khuyếch tán cho khả năng tạo hình yếu, các hình dạng và cấu tạo bề mặt không được nhấn mạnh. Người ta ứng dụng đèn huỳnh quang để chiếu sáng trực tiếp, khuếch tán, do đó hiệu quả năng lượng rất cao.
Chiếu sáng chung trực tiếp, khuếch tán được áp dụng cho : khu vực làm việc, phòng đa chức năng, nhà bảo tàng, triển lãm, khu vực đi bộ

Nhóm chóa đèn dùng cho chiếu sáng trực tiếp, khuếch tán

Chiếu sáng trực tiếp, khuếch tán

trung tâm hội nghị

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp, khuếch tán:
Trung tâm hội nghị Valencia Prada, Milan

Chiếu sáng gián tiếp (indirect)

Chiếu sáng gián tiếp sử dụng một hoặc nhiều tấm trần, tường, hoặc mặt phẳng khác như là một vật phản xạ thứ cấp. Sự chiếu sáng của các bề mặt như vậy làm rạng rỡ căn phòng hoặc khu vực lên, cho ta một ấn tượng không gian rộng mở. Ánh sáng khuyếch tán cho ít bóng đổ, và yếu về mặt tạo hình. Chỉ dùng chiếu sáng gián tiếp sẽ gây nên giảm sút sự phân biệt không gian. So sánh với chiếu sáng trực tiếp, người ta cần phải dùng một lượng quang thông cao hơn đáng kể, để có được cùng mức độ rọi trên mặt phẳng làm việc, khi dùng chiếu sáng gián tiếp. Vật phản xạ thứ cấp phải có hệ số phản xạ cao. Chiếu sáng gián tiếp tránh được hoàn toàn chói lóa trực tiếp và chói lóa phản xạ. Điều kiện tiên quyết để có ánh sáng đều là phòng phải đủ cao. Các nguồn sáng gián tiếp phải đặt cao hơn tầm mắt. Khoảng cách đến trần của các nguồn sáng tuỳ theo mức đều cần thiết của ánh sáng, nhưng ít nhất phải là 0,8m. Chiếu sáng gián tiếp thích hợp với: khu vực làm việc, phòng đa chức năng, khu vực đi bộ.

Các nhóm chóa đèn ưa dùng cho chiếu sáng gián tiếp:

Chiếu sáng gián tiếp

trung tâm giáo dục người lớn

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:
Trung Tâm Giáo Dục Người Lớn, Berlin – Reichstag

Một số chuyên gia cho rằng chiếu sáng gián tiếp tạo ra tiện nghi thị giác do ánh sáng dịu, ít tương phản làm cho tâm lý người ta thấy không gian rộng hơn. Hầu hết các kiểu chiếu sáng gián tiếp dùng trần làm vật phản xạ, tuy nhiên nếu không cho thêm chút ít ánh sáng trực tiếp, thì ánh sáng gián tiếp sẽ cảm thấy không gian quá ôn hòa như một ngày nhiều mây. Chiếu sáng gián tiếp được xem như thích hợp cho những không gian trong đó người ta phải làm việc lâu, dovậy nên thêm vào một ít chiếu sáng tại chỗ hay chiếu sáng định hướng để cho không gian bớt tẻ nhạt thì chất lượng chiếu sáng sẽ tốt hơn.

Chiếu sáng trực tiếp và gián tiếp  (direct and indirect)

Chiếu sáng chung trực tiếp và gián tiếp (direct/indirect general lighting) được xem như một kết hợp giữa chiếu sáng trực tiếp và chiếu sáng gián tiếp nhắm vào mặt phẳng ngang làm việc. Trần và tường được sử dụng như những mặt phẳng phản xạ. Sự chiếu sáng của các bề mặt như vậy làm rạng rỡ căn phòng hoặc khu vực lên, cho ta một ấn tượng không gian rộng mở. Độ đồng đều của mplv cũng gia tăng và cảm giác chiều cao phòng cũng gia tăng, cho cảm giác tiện nghi, thoải mái. Ánh sáng trực tiếp giúp nhận rõ các hình dạng và cấu trúc bề mặt, và tăng tính hấp dẫn của không gian. Vật phản xạ thứ cấp cần có hệ số phản xạ cao. Độ đồng đều của trần tăng lên khi đèn được đặt càng xa trần. Nên ứng dụng đèn huỳnh quang để có hiệu suất năng lượng. Chiếu sáng chung trực tiếp/ gián tiếp thích hợp cho những khu vực làm việc, phòng đa chức năng, khu vực đi bộ.

Những nhóm chóa đèn ưa dùng cho chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:

Chiếu sáng trực tiếp và gián tiếp

Chiếu sáng quét (washlighting)

Chiếu sáng quét (washlighting) là một kiểu chiếu sáng hướng – đối tượng, và liên quan đến kiến trúc, mục đích chính là để nổi rõ tỷ lệ và các biên của phòng. Người ta dùng các đèn pha đối xứng để chiếu sáng quét các mặt phẳng ngang, hay chiếu sáng chung trong khu vực trình diễn. Một đặc tính của các đèn pha không đối xứng la phân bố cường độ sáng đồng đều trên các bề mặt.

Chiếu sáng quét đối xứng (symmetrical washlighting)

Chiếu sáng quét đối xứng

Nhà thờ Santa Ana

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:
Nhà Thờ Santa Ana, Las Palmas

Chiếu sáng quét đối xứng cho độ rọi đều trên đối tượng hoặc bề mặt. Đặc trưng của chiếu sáng quét la đồng đều độ rọi cao, và ít thay đổi phân bố cường độ sáng. Những vùng cần được chiếu sáng của phòng được nhấn mạnh với chiếu sáng quét.
Ánh sáng trực tiếp cho khả năng tạo hình tốt, nhận biết hình dạng và cấu trúc bề mặt tốt. Trong kiến trúc, chiếu sáng quét được làm nền cho chiếu sáng điểm nhấn (accent lighting).
Người ta hay ứng dụng những đèn pha lắp trên ray, cho phép định vị linh động các chóa đèn. Chiếu sáng quét phục vụ cho: triển lãm, bảo tàng, các khu vực thương mại và trình diễn, phòng đa chức năng

Chiếu sáng quét bất đối xứng (asymmetrical washlighting)

Chiếu sáng quét bất đối xứng (asymmetrical washlighting) được dùng chủ yếu để chiếu sáng các bề mặt. Chiếu sáng quét các bức tường là công cụ chính của chiếu sáng kiến trúc. Độ rọi đứng nhấn mạnh các bức tường, hoặc các biên khác của căn phòng, làm tăng vẻ trang trí. Những bức tường sáng chói làm cho kiến trúc to lớn hơnChiếu sáng quét bất đối xứng

Những chóa đèn dạng điểm làm cho tường sáng hơn, trong khi những chóa đèn dạng dài sẽ cho độ đồng đều cao hơn. Với chiếu sáng quét bất đối xứng, các khu vực của phòng được xác định, làm tăng sự chú ý của người quan sát. Chiếu sáng quét bất đối xứng cũng được dùng làm nền cho chiếu sáng điểm nhấn, hay được dùng để taọ độ sáng môi trường cho nơi làm việc. Để đạt được phân bố cường độ sáng đồng đều, việc định vị các bộ đèn là tối quan trọng.

Chiếu sáng quét bất đối xứng được áp dụng cho: triển lãm, bảo tàng, khu vực thương mại và trình diễn, phòng đa chức năng. Nhưng nhóm chóa đèn thường dùng là: đèn chiếu điểm quét tường, đèn quét, đèn quét tường, đèn chiếu lên, đèn chiếu biên

Bảo tàng Anh, London

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:
Bảo Tàng Anh, London

Chiếu sáng điểm nhấn (accent lighting)

Chiếu sáng điểm nhấn

Chiếu sáng điểm nhấn làm nổi rõ nhấn mạnh vào các vật thể hay yếu tố kiến trúc đơn lẻ. Bằng cách chiếu sáng này, có thẻ tạo ra một thang bậc thu hút sự chú ý cho mỗi tiết mục trong một tổng thể nhiều tiết mục được nhấn mạnh.
Chiếu sáng nhấn cho phép nhận rõ các hình dạng và cấu trúc bề mặt. Ánh sáng tiêu tụ tạo ra bóng đổ rõ rệt và tăng khả năng tạo hình cùng với độ sáng. Một tia hẹp độ sáng cao làm nổi bật một đối tượng với vùng cận xung quanh, làm cho nó được nhấn mạnh riêng. Chiếu sáng điểm nhấn tạo những điểm chú ý và làm cải thiện năng suất thị giác, tại nơi chưng bày cũng như tại nơi làm việc. Những cấu trúc và bề mặt vật thể được nhấn mạnh rõ ràng bởi ánh sáng trực tiếp. Chiếu sáng điểm nhấn được áp dụng cho triển lãm, bảo tàng, khu vực thương mại và trình diễn, nhà hàng ăn, quán cà phê, quầy bar, khu vực làm việc đặc biệt.

Neue Wache, Berlin - Iglesia del Sagrado Corazón

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:
Neue Wache, Berlin – Iglesia del Sagrado Corazón

Những nhóm chóa đèn ưa dùng:

  • đèn chiếu điểm (spotlights)
  • spotlight đường viền (contour spotlights)
  • downlight định hướng (directional downlights)
  • chóa đèn âm nền định hướng (directional recessed floor luminaires)
  • đèn làm việc (task lights)

Chiếu sáng với đèn hình chiếu (projection lighting)

Chiếu sáng với đèn chiếu hình

Đèn chiếu được dùng để chiếu các bảng hiệu, mô hình và hình ảnh, để tăng mức thông báo cho các thông tin cảnh báo và quảng cáo. Những hiệu ứng lý thú có thể tạo ra với các gobos và kính lọc. Áp dụng chiếu sáng với đèn chiếu cho triển lãm, bảo tàng, khu vực thương mại và trình diễn, nhà hàng ăn, café, quầy bar, khách sạn. Chiếu sáng loại này cần đèn chiếu spotlight (spotlight projectors).

Aragon Pavillon, Sevilla

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:
Aragon Pavillon, Sevilla

Chiếu sáng dẫn hướng (orientation lighting)

Chiếu sáng dẫn hướng

Chiếu sáng dẫn hướng (orientation lighting) là chiếu sáng chỉ để cung cấp sự định hướng. Những bộ đèn xếp theo dãy, làm nhiệm vụ tín hiệu dẫn hướng. Nhiệm vụ chiếu sáng của chúng chỉ là phụ, do đó chỉ cần độ rọi thấp. Người ta sử dụng những đèn nho nhỏ với độ chói cao, để chúng nổi bật lên trong bối cảnh. Chiếu sáng dẫn hướng cần thiết trong các tòa nhà phức tạp, để dẫn đường thoát nạn trong trường hợp khẩn cấp. Ngoài ra nó còn được áp dụng để làm nổi rõ đường nét kiến trúc, các bậc thang bộ, khu cấm, lối vào, lối đi, lối thoát nạn.

Frankfurt

Công trình tiêu biểu áp dụng chiếu sáng trực tiếp/ gián tiếp:
Tòa Nhà Ánh Sáng Frankfurt

Các bộ chóa đèn ưa dùng:

  • đèn quét nền (floor washlights)
  • downlight lắp tường (wall-mounted downlights)
  • chóa đèn âm nền (recessed floor luminaires)
  • chóa đèn dẫn hướng (orientation luminaires)

Bạn có muốn nhận bộ tài liệu: Hướng dẫn thiết kế lắp đặt điện theo tiêu chuẩn IEC ?
Tải ngay: https://vnk.edu.vn/ebook-huong-dan-thiet-ke-lap-dat-dien-theo-iec/

Kinh nghiệm chuyên gia trong các kiểu chiếu sang bên trong nhà
5 (100%) 4 votes

Hãy chia sẻ, nếu bạn cảm thấy bài viết có ích cho bạn bè !