Máy biến áp là một thiết bị điện quan trọng nhất trong hệ thống điện . Việc hiểu nguyên lý hoạt động ,lắp đặt máy cũng như khắc phục các sự cố xảy ra với máy là quan trọng với các kỹ sư điện .

Trong quá trình hoạt động liên tục trong một khoảng thời gian dài, thì máy biến áp khó mà tránh khỏi việc gặp những sự cố nhất định, có những sự cố nhỏ không ảnh hưởng mấy, nhưng cũng có các sự cố lớn gây hỏng mắt, nặng hơn là dẫn đến cháy nổ gây nguy hiểm đến mọi người xung quanh. Những sự cố này có thể là do hư hại một, một vài hay toàn bộ các bộ phận trong máy gây nên. Vì thế nếu muốn bảo vệ máy biến áp một cách tốt nhất thì bạn nên tìm hiểu kĩ các loại sự cố mà nguyên nhân gây nên sự cố đó để tìm được cách khắc phục tốt nhất.

1-Sự cố ngắn mạch giữa các pha trong máy biến áp ba pha

Đây là sự cố xảy ra khi mạch điện giữa các pha của máy bị ngắn không đều nhau khiến dòng điện gặp trục trặc khi lưu thông. Tuy trường hợp ngắn mạch ở máy biến áp ba pha rất ít khi xảy ra, song nếu mắc phải hậu quả sẽ nghiêm trọng hơn máy một pha rất nhiều.

2-Sự cố ngắn mạch ở máy biến áp một pha

Cũng tương tự như tình trạng ngắn mạch ở máy ba pha, dòng điện sẽ bị cản trở dẫn đến truyền tải phân phối một cách khó khăn. Nếu không được khắc phục kịp thời thì rất có thể sẽ dẫn đến hỏng máy toàn bộ. Ngoài ra, ở trong cùng một pha khi mạch của các vòng dây bị chênh nhau do quá trình sử dụng cũng là một sự cố thường gặp ở máy biến áp.

3-Sự cố dòng điện từ hóa tăng vọt khi đóng máy biến áp không tải

Sự cố này xảy ra khi máy biến áp không tải bị đóng lại dẫn đến tình trạng hỗn loạn của dòng điện. Khi phát hiện ra sự cố thì yêu cầu đầu tiên là phải mở máy lên để đưa dòng điện về trạng thái bình thường, tránh gây hỏng máy.

Trên đây đều là những sự cố kỹ thuật ở bên trong của máy. Ngoài các sự cố này thì các yếu tố bên ngoài cũng cần phải lưu ý đến, chẳng hạn như: điện áp bị quá tải khi ngắn mạch ở máy một pha trong hệ thống điện; dòng điện liên tục tăng cao do mạch bị ngắn; hay mức dầu bị hạ đột ngột không đảm bảo tiêu chuẩn kỹ thuật,… Những sự cố này cần phải được kiểm tra tỉ mỉ và có cách khắc phục kịp thời để tránh gây hỏng máy làm ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống điện.

4-Các phương pháp bảo vệ máy biến áp thường được sử dụng.

Hiện nay, do nhu cầu sử dụng máy biến áp ngày càng được mở rộng trong cuộc sống nên sự đa dạng về chủng loại máy càng lớn. Với sự đa dạng đó cũng gây nên nhiều loại sự cố khác nhau. Cho nên, để khắc phục và bảo vệ các máy khỏi các sự cố thường gặp thì các kỹ sư điện thường lựa chọn những biện pháp sau:

4.1 Bảo vệ cầu chì của máy 

Cầu chì là bộ phận bảo vệ máy khi dòng điện bị quá tải hoặc chịu áp lực lớn. Khi tình trạng quá tải xảy ra, cầu chì sẽ tự động ngắt dòng điện để tránh làm hỏng máy. Bởi vậy, khi tiến hành sử dụng máy cần phải kiểm tra kĩ lưỡng cầu chì xem chúng có mắc sự cố gì không, có hoạt động tốt hay không. Đặc biệt, khi phát hiện ra sự cố ở cầu trì thì nên thay ngay lập tức để bảo vệ máy.

4.2 Sử dụng rơle quá dòng điện

Rơle quá dòng thường được sử dụng ở những máy biến áp có công suất lớn khoảng từ 1000 đến 2000 KVA nhằm hạn chế tình trạng quá tải của dòng điện khi lượng điện tăng cao. Đây có thể coi là biện pháp an toàn hơn so với việc bảo vệ cầu chì ở các máy nhỏ.

4.3 Sử dụng bảo vệ so lệch dọc 

Nhiệm vụ của bảo vệ so lệch dọc là nhằm chống ngắn mạch giữa các cuộn dây của máy biến áp, tránh gây cản trở sự lưu thông của dòng điện. Tuy nhiên, biện pháp này chỉ được sử dụng ở các loại máy biến áp có công suất lớn và được lắp đặt ở lưới điện cao áp. Nó không dùng cho các loại máy cỡ nhỏ và vừa.

4.4 Bảo vệ chống chạm đất cuộn dây máy biến áp 

Loại bảo vệ này chỉ được sử dụng cho máy biến áp trung tính nối đất nhằm hạn chế tình trạng hỏng hóc của máy khi tiếp xúc trực tiếp với mặt đất. Để sử dụng loại bảo vệ này, cần phải trang bị cho máy theo yêu cầu kỹ thuật của kỹ sư nhằm đạt được hiệu quả tốt nhất.

Ngoài những biện pháp bảo vệ này ra còn có những loại bảo vệ khác như: bảo vệ máy biến áp tự ngẫu, bảo vệ quá nhiệt cuộn dây máy biến áp,…

Một lưu ý nhỏ khi tiến hành lựa chọn loại bảo vệ máy là phải dựa vào các trường hợp sự cố cụ thể và loại máy được sử dụng. Bởi mỗi loại máy khác nhau thì đều có những yêu cầu kỹ thuật khác nhau, cho nên bạn cần phải tìm hiểu thật kĩ trước khi quyết định.

Ngoài ra chúng ta có một số sự cố và biện pháp khắc phục sau :

Nếu bạn gặp khó khăn trong công tác thiết kế và thi công hệ thống trạm biến áp . Hãy đăng ký học thử MIỄN PHÍ 01 buổi khóa ” Thiết kế đường dây và trạm biến áp “. Các Giảng viên nhiều năm kinh nghiệm của chúng tôi sẽ giúp đỡ bạn.

Hãy chia sẻ, nếu bạn cảm thấy bài viết có ích cho bạn bè !