Dệt là một ngành quan trọng của công nghiệp nhẹ, sản phẩm của công nghiệp dệt trực tiếp phục vụ cho tiêu dùng của nhân dân và xuât khẩu; vì vậy công nghiệp dệt có một vị trí đặc biệt trong nền kinh tế quốc dân. Các nhà máy dệt được xây dựng ở nhiều quy mô khác nhau. Ở quy mô địa phương, các nhà máy dệt thường đảm nhận sản xuất một loại sản phẩm nhất định như sản xuất sợi, vải dệt kim, nhuộm, in hoa v.v… còn ở quy mô trung ương người ta thường xây dựng các xí nghiệp liên hợp thực hiện khép kín các công nghệ từ gia công xử lý nguyên liệu ban đầu cho đến thành phẩm cuốỉ cùng.

Sản phẩm của công nghiệp dệt rất đa dạng như các loại sợi, chỉ, các loại vải từ vải thô như vải bạt, vải bảo hộ lao động đến các loại vải mỏng bền đẹp nhiều màu sắc và hoa khác nhau, sản phẩm dệt kim có các loại vải dệt kim, vải tuyn.

Nguyên liệu cho công nghiệp dệt có thể là bông, đay và các loại sợi tổng hợp khác

Nhìn chung công nghiệp dệt có tôc độ phát triển rất nhanh và đưa lại hiệu quả to lớn đối với nền kinh tế quốc dân.

Đặc điểm của quá trình công nghệ

Công nghệ của một xí nghiệp liên hợp dệt điển hình gồm có ba phần chính tương ứng với ba nhà máy là kéo sợi, dệt vải và nhuộm in hoa.

Nhà máy kéo sợi có nhiệm vụ chế biến nguyên liệu bông thành các loại sợi dọc, sợi ngang để cung cấp cho nhà máy dệt vải.

Quá trình công nghệ của kéo sợi được trình bày trên hình dưới.

Quá trình công nghệ kéo sợi

Bông nguyên liệu ở dạng các kiện bông được đưa vào máy xé đập và trộn để xé tơi bông và trộn các loại bông theo yêu cầu công nghệ, gian máy này có rất nhiều bụi bông là chất dễ cháy. Bông sau khi xé đập được đưa sang máy chải để chải cho sợi bông ghép song song với nhau, sản phẩm của máy chải là con cúi. Các con cúi của máy chải được đưa sang máy ghép để kéo thành các con cúi có kích ihước nhỏ hơn. Sau máy ghép là máy sợi thô dùng để kéo con cúi thành sợi thô. Sợi thô được đưa đến các máy sợi con để kéo thành sợi thành phẩm. Sợi thành phẩm được guồng thành con sợi để đóng thành kiện xuất cho các nhà máy dệt khác.

Sợi con cũng được đánh ống thành các ống sợi ngang hoặc đậu lại và xe thành sợi dọc để cung cấp cho các máy dệt.

Các máy trong công đoạn kéo sợi thường có công suất nhỏ và chúng làm việc độc lập với nhau. Phạm vi điều chỉnh tốc độ của các máy không lớn lắm và không yêu cầu điều chỉnh trơn, vì vậy các máy được đặt động cơ xoay chiều rôto lồng sóc. Để tránh bụi bặm các loại động cơ này đều dùng kiểu kín.

Tham số kĩ thuật của một số máy sợi

Tham số kĩ thuật của một số máy sợi

Ở nhà máy dệt có hai công đoạn chính là công đoạn chuẩn bị và công đoạn dệt

Đối với sợi dọc phải chuẩn bị qua các khâu: đánh ống, mắc sợi (lơ sợi), hồ sợi dọc và luồn sợi dọc (luồn vào go, khổ và lamen).  Đối với sợi ngang phải chuẩn bị qua các khâu: đánh ống, đánh suốt, làm ẩm.

Ở công đoạn này môi trường làm việc có đặc điểm là nóng, ẩm và nhiều bụi.

Trong gian máy có rất nhiều máy dệt, công suất mỗi máy khoảng 4,5 – 10 kW. Các máy dệt làm việc độc lập nên không ảnh hưởng lẫn nhau. Đặc điểm của môi trường làm việc ở gian máy là ồn ào và bụi bặm.

Ở gian máy yêu cầu chiếu sáng rất cao, độ rọi phải đạt khoảng 200 – 250 lux, đảm bảo trên       mặt không có bóng tối để người công nhân vận hành dễ dàng nối sợi đứt và kiểm tra chất lượng vải

 

Vải sau khi dệt xong đứợc đưa đến bộ phận kiểm tra, đánh lỗi chữa lỗi và phân loại.

Tại nhà máy nhuộm và in hoa vải mộc được đưa vào máy nấu tẩy và sấy khô rồi đưa qua bộ phận đốt lông để làm cho mặt vải săn bóng. Sau đó vải được đưa vào máy nhuộm hoặc in hoa. Khâu cuối cùng của nhà máy này là giặt là và đóng gói thành phẩm. Đặc điểm của môi trường làm việc của nhà máy nhuộm, in hoa là nóng, ẩm có nhiều chất ăn mòn.

Đặc điểm của các thiết bị điện – phân loại phụ tải

Quá trình công nghệ dệt

Các xí nghiệp dệt có quy mô râ’t khác nhau. Phụ tải điện của một xí nghiệp dệt có thể nằm trong khoảng 200 – 20000 kW.

Các máy trong xí nghiệp dệt chủ yếu dùng loại động cơ điện xoay chiều ba pha rôto lồng sóc, kiểu kín để chống bụi bặm, công suất của động cơ khoảng 0,6 – 10 kW. Ở một số máy dệt kim do yêu cầu cao về điều chỉnh tốc độ nên có sử dụng động cơ điện một chiều công suất nhỏ (khoảng 0,7 kW).

Nhìn chung các máy trong công nghiệp dệt có công suất nhỏ, nhưng số lượng máy trong các phân xưởng rất lớn. Các máy móc được tận dụng ở mức độ cao, xí nghiệp thường tổ chức làm việc ba ca do đó đồ thị phụ tải tương đối bằng phẳng, hệ số đồng thời của các phụ tải khá cao khoảng 0,85 – 0,9, ở những xí nghiệp tiên tiến có thể đạt tới 0,92 – 0,95. Hệ số nhu cầu của xí nghiệp dệt nằm ở mức cao hơn so với các loại xí nghiệp khác.

Hệ số nhu cầu knc

Hiện nay nhờ công nghiệp hóa học phát triển nên sợi tổng hợp ngày càng được dùng nhiều, tuy thế sợi bông vẫn còn chiếm ưu thế.

Sản xuât vải sợi bông tiêu thụ khoảng 75,4% tổng công suất của công nghiệp dệt, trong lúc đó dệt len chiếm 11,3%, dệt lanh 7,7% sơ chếsỢi 3,8% và dệt tơ lụa chỉ chiếm 1,8%.

Suất tiêu hao điện năng của các loại sản phẩm dệt có thể tham khảo bảng sau

Suất tiêu hao điện năng của các sản phẩm dệt

Các máy móc trong xí nghiệp dệt thường làm việc độc lập không đòi hỏi liên động giữa các máy. Khi một máy nào đó ngừng làm việc chỉ ảnh hưởng tới năng suất bản thân máy đó, không gây ra phế phẩm hàng loạt và không ảnh hưởng đến máy khác. Tuy vậy, do sản lượng của các nhà máy dệt rất lớn, chỉ cần mất điện một vài giờ cũng gây ra tổn thất to lớn về kinh tế do hụt sản lượng. Vì vậy các xí nghiệp liên hợp dệt thường được xếp vào hộ loại 2 và được cung cấp bằng hai đường dây lấy từ hệ thống điện tới. Trong trường hợp xí nghiệp cần nhiều hơi nóng để nấu, tẩy, giặt, là thì người ta xây dựng cho xí nghiệp một trạm nhiệt điện để cung cấp hơi đồng thời phát thêm điện để hỗ trợ cho hệ thống.

Hệ thống cung cấp điện

Nhìn chung hệ thống cung cấp điện cho xí nghiệp dệt không có những yêu cầu đặc biệt.

Ở các phân xưởng thường dùng dòng điện xoay chiều ba pha, tần số 50 Hz cấp điện áp 380/220 V.

Mạng phân phối trong xí nghiệp thường dùng cấp điện áp 6 – 10 kV dùng sơ đồ hình tia.

Ở các phân xưởng, nhất là phân xưởng dệt, có nhiều máy công suất nhỏ và phân bố đều trên diện tích sản xuất, vì vậy mạng điện phân xưởng nên kết hợp cả hai hình thức: đi dây hình tia và phân nhánh.

Trong xí nghiệp dệt vấn đề chiếu sáng cần phải được đặc biệt chú ý. Vì trong khi làm việc công nhân phải phân biệt và nối những sợi chỉ mảnh có màu sắc khác nhau nên cần được chiếu sáng tốt.

Ở nhà máy sợi, đối với các máy đập, xé, chải ghép yêu cầu chiếu sáng không cao. Ở những phân xưởng này người ta thường dùng chiếu sáng chung, bóng đèn đây tóc có chao kín để tránh bụi bặm được đặt trên xà ngang của nhà xưởng.

Sơ đồ mạng điện phân xưởng dệt

Ở gian máy sợi thô và sợi con yêu cầu chiếu sáng cao hơn, độ rọi yêu cầu khoảng 100 Zv, nếu có điều kiện nên dùng đèn huỳng quang.

Ở nhà máy dệt, độ rọi ở công đoạn chuẩn bị dệt thường khoảng 100 ỉx, riêng ở khâu luồn sợi dọc vào khổ và go, ngoài chiếu sáng chung còn cần có thêm chiếu sáng riêng đổ độ rọi đạt tới 250 Ix đảm bảo cho công nhân làm việc thuận lợi.

Ở công đoạn dệt, công nhân phải thường xuyên nối chỉ đứt và kiểm tra chất lượng vải nên cần có độ rọi cao. Thông thường người ta dùng đèn huỳng quang và dùng cách chiếu sáng chung đảm bảo cho trên mặt vải không có bóng tối và đạt độ rọi từ 200 đến 250 Ix.

Ở bộ phận kiểm ưa thành phẩm phải dùng đèn huỳng quang có ánh sáng gần với ánh sáng ban ngày và phải đạt độ rọi khoảng 200 – 300 Ix.

Đối với nhà máy nhuộm và in hoa yêu cầu chiếu sáng cao ở khâu kiểm tra thành phẩm, độ rọi khoảng 200 – 300 ix còn các khâu khác chỉ yêu cầu chiếu sáng bình thường.

Các biện pháp sử dụng điện hợp lý và nâng cao hệ số công suất cosφ

Xí nghiệp dệt sử dụng nhiều động cơ xoay chiều công suất nhỏ và chiếu sáng bằng đèn huỳnh quang, do đó hệ số công suất cosφ của xí nghiệp tương đối thấp. Vì vậy cần có các biện pháp nâng cao hệ số công suất cosφ như hạn chế các máy chạy không tải, dùng tụ điện tĩnh để bù công suất phản kháng.

Xí nghiệp dệt thường tổ chức làm việc ba ca, máy móc phải làm việc liên tục, vì vậy công tác bảo dưỡng sửa chữa các thiết bị điện cần được coi trọng và tiến hành thường xuyên, góp phần giảm tổn thất điện năng.

Trích: Hệ thống cung cấp điện của xí nghiệp công nghiệp đô thị và nhà cao tầng

Bạn muốn học thiết kế điện 1 cách chuyên nghiệp ? => Click here

Hệ thống cung cấp điện của các xí nghiệp dệt
5 (100%) 3 votes