Trạm biến áp đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải và phân phối điện năng. Những trạm biến áp phân phối hạ thế thường có công suất từ 100kVA đến 1000kVA, điện áp tới 35kV/0,4kV chiếm một số lượng rất lớn trên lưới điện. Tuỳ theo yêu cầu sử dụng và đặc tính của phụ tải mà các trạm biến áp có kết cấu, kiểu dáng khác nhau.

Hiện nay trên lưới điện có 3 kiểu trạm biến áp thông dụng là: Trạm biến áp kiểu trong nhà, trạm biến áp kiểu ngoài trời, trạm biến áp kiểu hợp bộ.

Trạm biến áp kiểu trong nhà

Trạm biến áp kiểu trong nhà là loại trạm có các máy biến áp, các thiết bị điện trung thế và tủ điện hạ thế đặt trong nhà.
Trạm có tường xây, mái bằng bê tông cửa bằng thép, có cửa thông gió tự nhiên làm bằng lưới thép kết hợp với các tấm nan chớp làm bằng bê tông hoặc có thông gió cưỡng bức bằng quạt gió làm mát bằng điều hoà nhiệt độ.
Các máy biến áp được đặt trên nền bê tông trong những ngăn riêng, thiết bị điện được lắp trên tường trạm.
Các thiết bị điện đều dùng loại trong nhà có kích thước nhỏ gọn, nhẹ nhàng.
Việc thao tác cầu dao được thực hiện bằng tay qua bộ truyền động. Giữa người vận hành và thiết bị mang điện có rào ngăn cố định bằng rào chắn, đảm bảo khoảng cách an toàn cho người.
Một số trạm biến áp còn lắp thêm dầm bê tông trên trần để móc pa lăng phục vụ cho việc nâng hạ máy biến áp khi cần thiết.
Các thanh cái trung thế được lắp trên các sứ đỡ cách điện rất thuận tiện cho việc đấu nối.
Các đầu cáp trung thế đến và đi đều lắp cầu dao cách ly, một số trạm còn lắp máy cắt điện trung thế để phục vụ cho phân đoạn đường dây trung áp khi xảy ra sự cố.
Các thiết bị đóng cắt điện hạ thế và các đồng hồ đo đếm điện được lắp trên tủ điện. Tủ điện hạ thế thường lắp Áp tô mát.
Hệ thống tiếp địa của trạm biến áp làm ngoài tường trạm, các dây tiếp địa được hàn nối liên hệ với nhau thông qua một vành đai tiếp địa chung nằm sát chân tường bên trong trạm.
Thiết bị chống sét của trạm thường được bố trí trên nóc trạm hoặc trên thanh cái phía trung áp.

Trạm biến áp kiểu trong nhà an toàn cho người, dễ lắp đặt, quản lý vận hành và sửa chữa nhưng chiếm nhiều diện tích, cần phải có đường di chuyển máy biến áp khi lắp đặt hoặc đại tu sửa chữa. Xung quanh tường trạm phải có hành lang để đảm bảo thông gió tự nhiên. Với những trạm nằm trong khu vực nhà xưởng hoặc cơ quan phải có vị trí đặt trạm phù hợp với yêu cầu quản lý vận hành hoặc đại tu sửa chữa. Trong trạm biến áp phải làm hố dầu để chống cháy và thu gom dầu sự cố.

Trạm biến áp kiểu ngoài trời

Trạm biến áp kiểu ngoài trời có máy biến áp và các thiết bị điện đặt ở ngoài trời. Hầu hết các trạm đều lắp cầu chì tự rơi. Các trạm biến áp này thường tận dụng tối đa mặt bằng lắp đặt, hoặc được đặt ở các vùng đất trống trải ít người qua lại, có kết cấu đơn giản rất thích hợp với các vùng ngoại vi thành phố.

Có 3 kiểu trạm biến áp ngoài trời:

Trạm biến áp ngoài trời kiểu trạm treo

Tất cả thiết bị điện bao gồm: Máy biến áp, tủ điện hạ thế, thiết bị đóng cắt trung thế, chống sét, ghế thao tác, thang trèo cột đều được lắp trên các giá làm bằng thép mạ kẹp trên 2 cột điện ly tâm 10m chôn sâu 1,2m.
Các thiết bị điện trung áp phải đạt tiêu chuẩn làm việc ngoài trời, vỏ tủ điện hạ thế được làm bằng tôn tráng kẽm sơn tĩnh điện, các máy biến dòng áp tô mát và các đồng hồ đo đếm phải đặt trong tủ điện hạ thế.
Tủ điện hạ thế có gioăng chống nước. Các tủ điện hạ thế được treo trên cột của trạm ở độ cao 2,5m.
Khi thao tác hoặc kiểm tra người vận hành phải đứng lên sàn ghế thao tác. Những trạm biến áp nếu không có ghế thao tác treo trên cột thì phải làm ghế thao tác dưới đất hoặc dùng xe ô tô thao tác bằng sào cách điện.

trạm treo

Trạm biến áp ngoài trời kiểu 2 cột không có buồng hạ thế

Máy biến áp và tủ điện hạ thế đặt trên bệ xây bằng gạch hoặc bằng bê tông.
Các vỏ tủ điện hạ thế được chế tạo bằng tôn tráng kẽm sơn tĩnh điện.
Các máy biến dòng, áp tô mát và các đồng hồ đo đếm được đặt trong tủ điện.
Cánh cửa tủ điện có gioăng chống nước mưa.
Tủ điện hạ thế treo trên cột trạm hoặc treo trên giá riêng.
Các thiết bị điện được lắp trên các giá làm bằng thép kẹp trên cột.
Hai cột điện làm bằng bê tông cốt thép cao từ 6,8- 8,8m, khoảng cách giữa 2 cột là 2,6m. Mỗi trạm có một ghế thao tác cách điện đặt trên bệ bê tông xây, xung quanh trạm có xây tường rào cao 2m.

Trạm biến áp kiểu 2 cột, có buồng hạ thế

Máy biến áp đặt trên bệ bê tông ngoài trời, thiết bị điện trung thế còn lại được lắp trên các giá bằng thép kẹp trên cột.
Hai cột điện bê tông cốt thép cao từ 6,5- 8m, khoảng cách giữa 2 cột là 2,6m. Xung quanh trạm có xây tường rào cao 2m.
Trạm có cửa ra vào, buồng hạ thế có cửa riêng làm bằng vật liệu chống cháy. Mỗi trạm có một ghế thao tác đặt trên bệ bê tông xây.
Các máy biến dòng, các thiết bị đóng cắt điện hạ thế và các đồng hồ đo đếm điện được lắp trong tủ điện, tủ điện hạ thế đặt trong nhà xây bằng gạch, mái bê tông có cửa thông gió tự nhiên bằng lưới thép kết hợp với các tấm nan chớp làm bằng bê tông.
Hệ thống tiếp địa của trạm biến áp được làm trong tường rào trạm, dây tiếp địa được hàn nối với nhau thông qua một vành đai tiếp địa chung nằm sát chân tường rào.
Chống sét sét van kiểu không tiếp điểm (MO, hoặc Zno) bắt ngay cạnh máy biến áp.
Tiếp địa chống sét thường được hàn vào hệ thống tiếp địa chung của trạm.

Trạm biến áp kiểu hợp bộ

trạm biến áp hợp bộ

Trạm biến áp hợp bộ thế hệ mới

Còn gọi là trạm kiốt, vỏ trạm có khung chịu lực, bọc ngoài bằng thép tấm dày 1,5mm- 2mm. Toàn bộ phần sắt được mạ kẽm, sơn tĩnh điện.

Trạm kiốt được chế tạo thành 3 khoang riêng rẽ:

  • Khoang trung thế.
  • Khoang máy biến áp. 
  • Khoang hạ thế.

trạm biến áp kiot

Các trạm biến áp ki-ốt có hình khối hộp chữ nhật, có kích thước của các khoang phù hợp với kích thước của máy biến áp và thiết bị điện trung thế, hạ thế.
Các khoang đều làm cửa riêng thuận tiện và an toàn cho kiểm tra sửa chữa và thí nghiệm.
Các khoang đều trang bị khoá liên động để ngăn ngừa những sai sót của người vận hành có nguy cơ dẫn đến tai nạn chết người.
Các thiết bị điện trung thế và máy biến áp được lắp đặt và đấu nối hoàn chỉnh trong tủ hợp bộ.
Cấp điện đến các trạm biến áp kiốt là các đường cáp ngầm trung thế, sau khi đấu các đầu cáp trung thế, hạ thế vào thì trạm có thể vận hành ngay.
Các trạm biến áp hợp bộ thường xử dụng công nghệ cao. Thiết bị có chất lượng tốt, có kết cấu gọn nhẹ, nhưng vì giá thành cao nên hiện nay chưa được dùng phổ biến trên lưới điện.

Trạm biến áp ngoài trời hợp bộ kiểu 1 cột

Là loại trạm biến áp có máy biến áp đặt trên 1 trụ bê tông được chế tạo đặc biệt. Máy biến áp của trạm được chế tạo theo tiêu chuẩn riêng, sứ trung thế của máy biến áp là loại sứ đặc chủng phù hợp với chụp đầu cáp an toàn kiểu Elbow(còn gọi là chụp đầu sứ kiểu L), có loại sứ trung thế máy biến áp được lắp liền cầu chì tự động bên trong.

Đường cáp trung áp, hạ áp đều được đi trong hộp được chế tạo bằng kim loại. Ở địa điểm gần trạm biến áp đặt một tủ điện trung thế “ring main unit” còn gọi là tủ điện mạch vòng.

Tương lai trạm biến áp hợp bộ sẽ được dùng rộng rãi đáp ứng được yêu cầu về nhiều mặt: An toàn, kỹ thuật, mỹ thuật, hiện đại.

Tài liệu thiết kế điện hợp chuẩn – Bạn đã có ???
Xem tại đây: https://vnk.edu.vn/tai-lieu-thiet-ke-dien-hop-chuan/

Các trạm biến áp thông dụng
5 (100%) 3 votes